Veel vrouwen met endometriose ervaren ook darmklachten. Niet zo gek, want uit onderzoek blijkt dat bij een groot deel van de vrouwen met endometriose ook het maagdarmkanaal betrokken is. Vooral bij diepe endometriose komt het regelmatig voor dat het endometrioseweefsel ook in of rond de darmen groeit. Dit kan zorgen voor een breed scala aan klachten, van een opgeblazen buik tot hevige pijn bij het poepen. Maar hoe ontstaat dat precies? En wat kun je eraan doen?
Wat is darm-endometriose?
Bij endometriose groeit hormoongevoelig weefsel op allerlei plekken in het lichaam waar het voor veel ontstekingen en verklevingen zorgt. Dit weefsel kan zich hechten aan verschillende organen in de buik, zoals de eierstokken, blaas, het buikvlies en ook de darmen. Wanneer endometriose zich op of in de darmwand nestelt, spreken we van darm-endometriose. Dit komt het vaakst voor op het rectosigmoïd, het laatste gedeelte van de dikke darm, maar ook andere delen van de dikke of dunne darm kunnen worden aangetast.
De darmwand: vier lagen waar endometriose kan infiltreren
De wand van de darm bestaat uit vier lagen:
- Mucosa (slijmvlies): de binnenste laag die in contact staat met de darminhoud
- Submucosa: een bindweefsellaag met bloedvaten, lymfevaten en zenuwen
- Muscularis propria: de spierlaag die zorgt voor de knijpende beweging van de darm
- Serosa: de buitenste laag van de darmwand, die de darm omhult in de buikholte
Bij diepe infiltrerende endometriose kan het endometrioseweefsel door één of meerdere van deze lagen heen groeien. Soms dringt het door tot in de spierlaag of zelfs daar voorbij, wat kan leiden tot ernstige klachten zoals pijn, ontstekingsreacties of zelfs (gedeeltelijke) darmobstructie. Maar ook oppervlakkige endometriose op de serosa (de buitenste laag) kan al flinke pijnklachten geven door de aanwezigheid van zenuwweefsel in dat gebied.
Symptomen van darm-endometriose
De symptomen van darm-endometriose kunnen variëren van mild tot zeer heftig. De klachten zijn vaak cyclisch; ze verergeren rondom of tijdens de ovulatie en/of menstruatie maar kunnen ook constant aanwezig zijn.
Veelvoorkomende symptomen zijn:
- Diarree
- Obstipatie (verstopping)
- Wisselend patroon van diarree en obstipatie
- Een enorme opgeblazen buik, vooral rond de menstruatie
- Pijn bij de ontlasting
- Pijn bij het laten van winden
- Stekende pijn rond de anus of krampen
- Bloed bij de ontlasting tijdens de menstruatie
- Buikpijn na het eten
- Voedselintoleranties of verergering van klachten na bepaalde voeding
- Gevoel van druk of een knoop in de onderbuik
- Pijn tijdens diepe penetratie
- Soms: helemaal geen klachten
Let op: deze symptomen overlappen deels met prikkelbare darm syndroom (PDS/IBS), colitis of andere spijsverteringsproblemen. Daardoor wordt darm-endometriose helaas vaak over het hoofd gezien.
Hoe wordt darm-endometriose behandeld?
Als darm-endometriose wordt vastgesteld, kan een operatie nodig zijn, vooral bij diepe infiltratie of verstopping van de darm. Er zijn verschillende chirurgische technieken mogelijk:
- Shaving > oppervlakkig endometrioseweefsel op de buitenkant van de darm (serosa of spierlaag) wordt voorzichtig weggeschraapt
- Disc resectie > een klein stuk van de darmwand wordt weggesneden en gehecht
- Darmresectie > een volledig stuk darm wordt verwijderd en de uiteinden worden weer aan elkaar gehecht
Deze ingrepen zijn complex en dienen altijd uitgevoerd te worden door een gespecialiseerd endometriosecentrum met ervaring in darmchirurgie.
Darmklachten bij endometriose: er kan altijd meer spelen
Niet alle darmklachten bij endometriose zijn altijd direct het gevolg van de endometriosehaarden zelf. Ook andere factoren kunnen meespelen of klachten verergeren:
- Voedingsintoleranties (zoals gluten, lactose, histamine overload)
- Verstoorde darmflora (microbioom / SIBO)
- Chronische stress of spanning
- Onregelmatige leefstijl of weinig beweging
- Medicijngebruik zoals antibiotica, hormonen of NSAID’s
- Hormoonbalans en ontstekingsniveaus
- Ongezond voedingspatroon (weinig vezels, veel suikers)
Een holistische aanpak is dus essentieel. Denk aan aanpassingen in voeding, leefstijl, stressreductie en het ondersteunen van je spijsvertering. Soms kan een gespecialiseerd voedingsdeskundige hierbij helpen.
Wat kun je doen bij een vermoeden van darm-endometriose?
Herken jij je in bovenstaande klachten? Bespreek dit dan met je huisarts of gynaecoloog. Vraag eventueel om een verwijzing naar een gespecialiseerd endometriosecentrum, zeker als je klachten cyclisch zijn.
Een juiste diagnose is belangrijk; niet alleen om klachten te verlichten, maar ook om schade aan de darmen op lange termijn te voorkomen. Hoe eerder je weet wat er aan de hand is, hoe gerichter je keuzes kunt maken voor jouw gezondheid.
Reacties
test